EB-2 NIW için yüksek lisans ya da doktora şart değil. Yönetmelik, ABD lisansının ya da yabancı eşdeğerinin ardından uzmanlık alanında kazanılan en az 5 yıllık ilerleyici deneyimi yüksek lisansa denk sayıyor. Bu yüzden 4 yıllık bir lisans ve 5 yıl deneyim, yüksek lisansı olmayan Türk profesyoneller için gerçekçi bir yol.
Ancak sonucu iki soru belirliyor. Birincisi, Türk diplomanızın ABD’de tek başına bir lisans derecesine denk sayılıp sayılmadığı. İkincisi, deneyiminizin mezuniyetten sonra, aynı uzmanlıkta ve ilerleyerek geçtiğinin işveren mektuplarıyla gösterilip gösterilemediği. Önlisans, yurt dışında alınmış 3 yıllık lisans ve diş hekimliği gibi durumlarda deneyim, eksik kalan eğitimi tamamlamıyor.
Lisans + 5 yıl deneyim EB-2’de ne zaman yüksek lisans sayılır?
Kural, 8 CFR 204.5(k)(2) maddesinde düzenleniyor. ABD lisansı ya da yabancı eşdeğeri, ardından uzmanlık alanında en az 5 yıllık ilerleyici deneyim, yüksek lisansın karşılığı kabul ediliyor. USCIS Policy Manual bu yolu üç şarta bağlıyor:
- Lisans denkliği: Diplomanız, değerlendirme sonucunda ABD lisansına denk bir derece olmalı. Bu eşik yoksa ileri derece yolu tamamen kapanıyor.
- Mezuniyet sonrası: Deneyim, lisans tamamlandıktan sonra geçmeli. Okul yıllarındaki staj ve işler hesaba girmiyor.
- Aynı uzmanlık: Deneyim hem lisansınızla hem de ABD’de yapmak istediğiniz işle ilgili olmalı.
Policy Manual’daki örnek açık. Kimya mezunu olup 5 yıl restoran müdürlüğü yapan biri, genellikle kimya alanında yüksek lisans eşdeğeri kazanmış sayılmıyor. Belirli bir bölüm istemeyen mesleklerde ise uzmanlık, önerilen faaliyetle ilişkisine göre yorumlanıyor.
Tarih hesabında işe yarayan bir ayrıntı var. Geçici mezuniyet belgesini aldığınız gün tüm şartları tamamladıysanız ve derece onaylandıysa, USCIS deneyimi o tarihten başlatabiliyor. Bunu dosyada ayrıca göstermeniz gerekiyor.
EB-2 eşiğini geçmek NIW onayı anlamına gelmiyor. Ardından Dhanasar testinin üç şartı ayrıca inceleniyor. Eşik karşılanmazsa USCIS, NIW kısmına hiç geçmeden ret verebiliyor. Bu yüzden lisans ve 5 yıl deneyim yoluna dayanan bir dosyada ilk savunulacak konu diploma denkliği oluyor.
Hangi Türk diploması hangi EB-2 yoluna girer?
Türkiye’de önlisans 2 yıl, lisans 4 yıl sürüyor. Tıp 6 yıl, diş hekimliği ve veteriner hekimlik ise 5 yıl sürüyor. Aşağıdaki tablo genel eğilimi gösteriyor. Son sözü denklik raporu ve USCIS memuru söylüyor.
| Diploma ve deneyim | Muhtemel EB-2 yolu | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| 4 yıllık lisans ve mezuniyetten sonra 5 yıl ilgili iş | Lisans + 5 yıl deneyim (ileri derece) | Deneyim mezuniyetten sonra, aynı uzmanlıkta ve ilerleyici olmalı |
| 4 yıllık lisans, deneyim 5 yıldan az | İstisnai yetenek ya da sürenin dolmasını beklemek | 6 kriterden en az 3’ü aranıyor |
| Yüksek lisans ya da doktora | Rapor ABD yüksek lisansına ya da üstüne denk gösterirse doğrudan ileri derece | Ayrıca deneyim şartı yok |
| Önlisans (2 yıl) | Yalnız istisnai yetenek | Deneyim, eksik lisansı tamamlamıyor |
| Açıköğretim lisansı (4 yıl) | Rapor ABD lisansına denk gösterirse ileri derece | Değerlendiricinin yaklaşımını sipariş öncesi sorun |
| Yurt dışında 3 yıllık lisans | Tek başına ileri derece yolu için genelde yetmiyor | Sertifika ya da deneyimle birleştirilemiyor |
| Tıp (6 yıl) | Rapor ya da USMLE ile ileri derece olabilir | Physician NIW ayrı bir yol |
| Diş hekimliği (5 yıl) | Diploma DDS ya da DMD denkliği almalı | Deneyimle tamamlama yolu işlemeyebilir |
Denklik raporu (credential evaluation) nedir, kimden alınır?
Denklik raporu, bağımsız bir kuruluşun yabancı diplomanızın ABD’deki karşılığını yazdığı belgedir. Yönetmelik ayrı bir rapor saymıyor, resmi akademik kaydı istiyor. Yine de memurun Türk diplomasını ABD sistemine göre okuyabilmesi için rapor pratikte dosyaya ekleniyor.
Policy Manual’a göre memur, inandırıcı, mantıklı, belgelere dayalı ve yalnız diplomaya dayanan bir raporu olumlu değerlendirebiliyor. Gerekçesi olmayan sonuçlar ikna edici sayılmıyor. Rapor yalnızca tavsiye niteliğinde ve son karar memurda.
Bu uyarı kâğıt üzerinde kalmıyor. AAO, 10 Ocak 2025 tarihli bir NIW kararında Brezilya’da alınmış 3 yıllık bir diplomaya lisans denkliği veren raporu kabul etmedi. Kararda, üniversite kayıt uzmanlarının birliği AACRAO’nun EDGE veri tabanı güvenilir kaynak sayıldı. Ayrıca eksik eğitimin iş deneyimi, eğitim ya da ek sertifikayla tamamlanamayacağı vurgulandı. Bu nedenle H-1B dosyalarında görülen, iş deneyimini eğitime çeviren raporlar EB-2’deki lisans eşiği için işe yaramıyor.
USCIS belirli bir kuruluş şartı koymuyor. Sık kullanılan WES ve ECE, değerlendirme kuruluşlarının birliği olan NACES’in üyeleri arasında yer alıyor. ECE, Türk diplomasının fotokopisini ve mühürlü zarfta gelen transkripti ya da Belge Doğrulama ile doğrulanabilen e-Devlet belgesini kabul ediyor. ECE’ye göre çoğu rapor, belgeler tamamlandıktan sonra yaklaşık 2 haftada çıkıyor. WES’in ABD göçmenlik başvuruları için önerdiği belge bazlı rapor ise 23 Eylül 2026 itibarıyla gönderim hariç 118 dolardan başlıyor. Ücret ve süreler değişebiliyor.
YÖK denklik belgesi bu sürecin parçası değil. YÖK denkliği, yurt dışında alınan diplomaların Türkiye’de tanınmasıyla ilgileniyor. USCIS ise Türk diplomanızın ABD karşılığını soruyor.
Önlisans, 3 yıllık diploma ve açıköğretim neden sorun çıkarır?
Önlisans. İki yıllık önlisans, ABD lisansına denk sayılmıyor. Policy Manual’a göre en az lisans eşdeğeri olmayan kişi ileri derece sınıfına giremiyor. Bu durumda yıllarca deneyim biriktirmek de sonucu değiştirmiyor. Geriye istisnai yetenek yolu kalıyor.
3 yıllık lisans. Türkiye’deki lisans programları 4 yıl sürdüğü için bu sorun daha çok İngiltere ya da bazı Avrupa ülkelerinde okuyanları ilgilendiriyor. AAO, ABD lisansının genelde 4 yıl sürdüğünü hatırlatıyor ve tek bir derece arıyor. Üç yıllık bir diploma, sonradan alınan sertifika ya da deneyimle birleştirilerek 4 yıla tamamlanamıyor.
Dikey geçiş. Önlisanstan sonra dikey geçişle lisansı tamamladıysanız, raporun lisans diplomanızı tek bir ABD lisansına denk gösterdiğinden emin olun. Rapor iki ayrı eğitimi toplayarak sonuca varıyorsa dosya riskli hâle geliyor.
Açıköğretim. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi’nin lisans programları 4 yıl sürüyor. Değerlendirici transkripte, süreye ve kredi yüküne bakıyor. Rapor ABD lisansı denkliği verirse diploma bu yolda kullanılabilir. Ancak sipariş vermeden önce kuruluşa açıköğretim diplomalarını nasıl değerlendirdiğini sormak, sürpriz sonucu önlüyor.
Tıp ve diş hekimliği diplomaları nasıl değerlendirilir?
Tıp doktorları için lisans ve deneyim hesabına çoğu zaman gerek kalmıyor. ABD’deki tıp diploması ileri derece sayılıyor. Yabancı tıp diploması da ABD tıp diplomasına denkliği inandırıcı biçimde açıklayan bir raporla ya da USMLE Step 1, 2 ve 3 ile ileri derece sayılabiliyor. Kıtlık bölgesinde çalışacak hekimler için Physician NIW ayrı bir seçenek.
Diş hekimlerinde tablo farklı. Yönetmelik, uzmanlık alanı doktorayı gerektiriyorsa ABD doktorası ya da yabancı eşdeğerini istiyor. ABD’de klinik diş hekimliği için DDS ya da DMD derecesi aranıyor. AAO, 30 Mart 2021 tarihli bir kararda diş hekimliği lisansını uzun deneyimle birleştirerek ileri derece eşdeğeri çıkaran değerlendirme görüşlerini reddetti. Bu yüzden klinik diş hekimliği planında 5 yıllık diplomanın kendisi DDS ya da DMD denkliği almalı. Deneyim bu açığı kapatmıyor. Diş hekimleri için NIW planı, klinik ya da araştırma odaklı olmasına göre farklı kuruluyor.
5 yıl deneyim işveren mektuplarıyla nasıl kanıtlanır?
Yönetmelik, 5 yılın mevcut ya da önceki işverenlerden alınan mektuplarla gösterilmesini istiyor. Mektupta yazan kişinin adı, adresi ve unvanı ile yaptığınız işlerin belirli bir tanımı bulunmalı. Pratikte şu bilgiler dosyayı güçlendiriyor:
- Şirketin antetli kâğıdı, imza ve yazanın iletişim bilgileri.
- Gün, ay ve yıl olarak başlangıç ve bitiş tarihleri.
- Tam ya da yarı zamanlı çalışma ve haftalık saat.
- Her dönemdeki unvan ve o dönemin görevleri.
- İlerlemeyi gösteren somut değişiklikler: yönetilen ekip, bütçe, proje ya da teknik sorumluluk.
Yönetmelik “ilerleyici” kelimesini tanımlamıyor. Bu yüzden aynı unvanı 5 yıl boyunca tekrar eden bir mektup zayıf kalıyor. Terfi yoksa bile görevlerin nasıl ağırlaştığı anlatılmalı. Eski işvereniniz kapandıysa yönetmelik başka belgelerin de dikkate alınacağını söylüyor. SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi ve bordrolar bu boşluğu doldurmaya yardımcı olabilir.
Türkçe mektupların tam İngilizce çevirisi ve çevirmenin yeterlilik beyanı gerekiyor. Mektuplar, diploma ve denklik raporu, I-140 dilekçesinin gerekli belgeleri arasında yer alıyor. Türkiye’den başvuru yapanlar için NVC ve Ankara görüşmesi ayrı bir belge seti istiyor.
Lisans ya da 5 yıl deneyim yetmiyorsa istisnai yetenek işe yarar mı?
İkinci kapı istisnai yetenek. Bunun için yönetmelikteki 6 kanıt türünden en az 3’ü gerekiyor: ilgili diploma ya da sertifika, en az 10 yıl tam zamanlı deneyim gösteren işveren mektupları, meslek ruhsatı, yeteneği gösteren ücret, mesleki kuruluş üyeliği ve meslektaşlar ya da kurumlarca tanınma.
Üç kriteri karşılamak tek başına yetmiyor. USCIS ardından tüm kanıtlara bakarak alanın olağan düzeyinin belirgin biçimde üzerinde olup olmadığınızı değerlendiriyor. Yetenek alanınız ABD’deki planınızla doğrudan ilgili olmalı. Policy Manual’daki örnekte ileri derece eşdeğeri olmayan bir bilgisayar uzmanı, planı da bilgisayar bilimiyle ilgiliyse bu yoldan nitelenebiliyor. Yayını olmayan profesyoneller, ücret, ruhsat ve tanınma kriterleri için özel sektör kanıtlarına dayanabiliyor.
Sık sorulan sorular
Lisans mezuniyetinden önceki işler 5 yıl deneyime sayılır mı?
Hayır. Deneyim lisans tamamlandıktan sonra geçmeli. Geçici mezuniyet belgesi tarihinde tüm şartları tamamladıysanız, hesap o tarihten başlayabilir.
Başvurudan sonra tamamlanan 5 yıl deneyim sayılır mı?
Hayır. USCIS, başvuru tarihinde uygun olmanızı istiyor. Bu yola dayanacaksanız dilekçeyi 5 yıl dolduktan sonra verin.
Yarı zamanlı çalışma 5 yıl deneyim hesabına girer mi?
Yönetmelik 5 yıl için “tam zamanlı” ifadesini kullanmıyor. İstisnai yetenekteki 10 yıl kriterinde ise kullanıyor. Yine de yarı zamanlı sürelerin nasıl hesaplanacağı net değil. Mektupta haftalık saati yazın ve durumu avukatınızla değerlendirin.
YÖK denklik belgesi USCIS için gerekli mi?
Hayır. YÖK denkliği yurt dışı diplomaların Türkiye’de tanınması için. USCIS’e genellikle ABD’deki bir değerlendirme kuruluşunun raporu sunuluyor.
Denklik raporu olumluysa USCIS onu kabul etmek zorunda mı?
Hayır. Rapor tavsiye niteliğinde. Memur, raporu EDGE gibi kaynaklarla karşılaştırıp gerekçesiz bulursa dikkate almayabilir.
Açıköğretim lisans diplomasıyla başvurabilir miyim?
Diploma 4 yıllık bir lisanssa ve rapor onu ABD lisansına denk gösteriyorsa bu yol açık olabilir. Sipariş öncesinde kuruluşun yaklaşımını sormanız ve e-Devlet transkriptinizi hazır tutmanız işinizi kolaylaştırır.
Sonuç
Lisans ve 5 yıl deneyim yolu, yüksek lisansı olmayan profesyoneller için gerçek bir seçenek. Ancak iki eşik birlikte geçilmeli: diploma tek başına ABD lisansına denk olmalı ve deneyim mezuniyet sonrasında, aynı uzmanlıkta ilerlemeli. Önlisans, 3 yıllık diploma ve diş hekimliği gibi durumlarda deneyim eksik eğitimi kapatmıyor. Bu dosyalarda istisnai yetenek ya da doğru derece denkliği öne çıkıyor.
Denklik raporunu sipariş etmeden önce hangi yola dayanacağınızı netleştirmek, yanlış rapor ve zaman kaybı riskini azaltır. Profilinizin EB-2 NIW için nasıl değerlendirilebileceğini görmek için ücretsiz ön değerlendirme formundan CV’nizi ve diploma bilgilerinizi gönderin.
Hukuki bilgilendirme notu
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazı avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve herhangi bir sonuç garantisi vermez. Diplomaların ABD karşılığı, değerlendirme kuruluşunun yöntemine ve USCIS memurunun takdirine göre değişebilir. Değerlendirme ücretleri ve süreleri kısa sürede değişebilir. Karar vermeden önce lisanslı bir ABD göçmenlik avukatına danışmanız önerilir. Hukuki bilgi kontrol tarihi: 23 Eylül 2026.