Amerika’da kalıcı olarak yaşamak isteyen pek çok kişinin aklına önce işveren bulmak, yatırım yapmak veya Green Card çekilişine katılmak geliyor. Oysa mesleki birikimini ABD’de önemli bir çalışmaya dönüştürebilecek kişiler için farklı bir yol daha var: EB-2 NIW. Bu başvuru, gerekli koşullar sağlandığında bir Amerikan işvereninin sponsorluğuna ihtiyaç duymadan Green Card sürecini başlatmaya imkân tanıyor.
Ancak “sponsorsuz” kelimesi, başvurunun yalnızca diploma ve özgeçmişle sonuçlanacağı anlamına gelmiyor. Değerlendirmenin merkezinde, geçmişte neler yaptığınız kadar ABD’de ne yapmayı planladığınız da bulunuyor. Bu rehber, EB-2 NIW vizesinin ne olduğunu, kimlerin bu seçeneği değerlendirebileceğini ve sürecin hangi aşamalardan oluştuğunu açıklıyor.
EB-2 NIW vizesi tam olarak nedir?
EB-2, istihdama dayalı göçmenlik sisteminin ikinci tercih kategorisidir. NIW ise “National Interest Waiver” ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede “ulusal çıkar muafiyeti” veya “ulusal menfaat muafiyeti” olarak kullanılır. Bu muafiyet, ABD’nin yararına olduğu gösterilebildiğinde iş teklifi ve buna bağlı iş gücü sertifikası şartının kaldırılmasını sağlar. Böylece uygun kişi, I-140 dilekçesini kendi adına sunabilir.[1]
Günlük dilde “EB-2 NIW vizesi” denilse de tek bir başvuruyla aynı anda vize, çalışma izni ve oturum kartı alınmaz. Önce göçmenlik kategorisine uygunluğun değerlendirildiği I-140 aşaması vardır. Green Card’a ulaşmak için bunun ardından veya uygun durumlarda bununla bağlantılı olarak ayrı bir göçmen vizesi ya da ABD içinden statü düzenleme süreci yürütülür.[2]
“Sponsorsuz Green Card” ifadesi neyi anlatır?
Buradaki avantaj, başvurunun belirli bir işverenin iş teklifi üzerine kurulmak zorunda olmamasıdır. Kişi bir üniversitede, özel şirkette, kendi girişiminde veya farklı iş birlikleri üzerinden faaliyet göstermeyi planlayabilir. Ancak dosyada, bu planın nasıl uygulanacağına ilişkin inandırıcı bir açıklama bulunmalıdır.
Örneğin “ABD’de mühendis olarak iş bulacağım” ifadesi bir kariyer hedefidir. “Endüstriyel tesislerde enerji kaybını azaltan ölçüm yöntemleri geliştirecek ve bunların farklı işletmelerde uygulanmasını sağlayacağım” ifadesi ise değerlendirilebilecek daha belirli bir çalışma önerisine yaklaşır. İkinci ifade de tek başına yeterli değildir; neden önemli olduğu ve başvuru sahibinin bunu nasıl gerçekleştireceği kanıtlarla desteklenmelidir. Bu örnek varsayımsaldır.
Kimler EB-2 NIW başvurusu yapabilir?
İlk aşamada EB-2 kategorisinin temel koşullarından birini karşılamak gerekir: uygun bir ileri akademik dereceye sahip olmak veya bilim, sanat ya da iş dünyasında istisnai yetenek göstermek. Belirli koşullarda lisans diplomasını izleyen en az beş yıllık, uzmanlık alanında ilerleyici deneyim de ileri dereceye eşdeğer kabul edilebilir. Her beş yıllık çalışma geçmişi bu kapsama girmez.[3]
Bu nedenle yalnızca akademisyenlerin başvurabileceği düşüncesi doğru değildir. Araştırmacılar, mühendisler, teknoloji uzmanları, bazı sağlık profesyonelleri, girişimciler ve başka alanlardan uzmanlar uygunluk değerlendirmesi yaptırabilir. Meslek unvanı başlı başına onay sağlamaz; kişinin niteliği, önerdiği çalışma ve sunduğu kanıtlar birlikte değerlendirilir.[4]
Doktora, yayın, patent veya yüksek maaş dosyada yararlı olabilir. Fakat bunların her biri her başvuru için zorunlu değildir. Aynı şekilde yüksek lisans mezunu olmak da NIW koşullarının kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmez. Eğitim eşiği ile ulusal çıkar muafiyetinin gerekçesi ayrı sorulardır.
USCIS başvuruda hangi üç soruya bakar?
ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri Kurumu, yani USCIS, NIW değerlendirmesinde Matter of Dhanasar kararındaki üçlü çerçeveyi kullanır. Öncelikle planlanan çalışmanın önemli bir değer taşıması ve ulusal öneme sahip olması aranır. Ardından başvuru sahibinin bu çalışmayı ilerletebilecek konumda bulunup bulunmadığı incelenir. Son olarak iş teklifi ve iş gücü sertifikası şartından vazgeçilmesinin, bütün koşullar tartıldığında ABD’ye yarar sağlayıp sağlamayacağı değerlendirilir.[5]
Bu çerçeveyi gündelik bir dille şöyle okuyabilirsiniz: Yapılacak iş neden önemli, bu işi neden siz ilerletebilirsiniz ve neden standart işveren sponsorluğu yerine muafiyet uygun? Güçlü bir dosya bu soruları birbirine karıştırmadan yanıtlar.
Bir sektörün çok büyük olması, kişinin çalışmasının da ulusal önemde olduğunu otomatik olarak göstermez. Örneğin sağlık hizmetleri toplum için önemlidir; ancak her sağlık alanı başvurusunda, kişinin önerdiği faaliyetin daha geniş etkisinin ayrıca açıklanması gerekir. Dosyanın işi, sektörün öneminden kişisel katkının önemine geçişi somutlaştırmaktır.
Başvuru süreci nasıl ilerler?
İlk adım, özgeçmişi mümkün olduğunca uzun hâle getirmek değil, uygunluk ve çalışma planını birlikte incelemektir. Eğitim ve deneyim belgeleri değerlendirilir; ABD’de hedeflenen faaliyet belirlenir; bu faaliyeti destekleyen mevcut başarılar ve eksik kanıtlar ortaya çıkarılır. Bu hazırlık, hangi belgelerin gerçekten gerekli olduğunu da netleştirir.
İkinci adımda I-140 formu, gerekli ekler, hukuki açıklama ve destekleyici kanıtlar hazırlanır. Dosyada diploma, iş deneyimi kayıtları, proje sonuçları, yayınlar veya ticari belgeler gibi başvuruya uygun malzemeler bulunabilir. Her belge aynı işi yapmaz: Bir diploma eğitim düzeyini, uygulamaya alınmış bir proje ise kişinin belirli bir sonucu ortaya koyabildiğini gösterebilir.
USCIS incelemesi sonunda onay, ret veya ek kanıt talebi gündeme gelebilir. I-140 onayından sonra Türkiye’de yaşayan bir kişi için genellikle Ulusal Vize Merkezi ve konsolosluk süreci söz konusu olur. ABD’de bulunan bir kişi ise vize numarası ve kişisel uygunluk koşulları elveriyorsa I-485 ile statü düzenlemeyi değerlendirebilir. Bu iki yol birbirinin otomatik alternatifi değildir.[6]
Türkiye’de yaşarken başvuru yapılabilir mi?
Evet. Kendi adına NIW dilekçesi sunmak için başvuru sahibinin mutlaka ABD’de yaşaması gerekmez. Türkiye’de çalışırken de eğitim, deneyim ve ABD’deki plan üzerinden dosya hazırlanabilir. Başvuru sahibinin bulunduğu yer ile göçmen vizesinin hangi temsilcilikte değerlendirileceği ayrı konulardır.[7]
Türkiye’den yapılan bir başvuruda özellikle şu ayrım önemlidir: I-140 dosyası mesleki uygunluğu ve NIW gerekçesini ortaya koyar; konsolosluk aşaması ise göçmen vizesine ilişkin diğer koşulların da değerlendirildiği aşamadır. İlk aşamanın onaylanması, ikinci aşamada hiçbir belge veya inceleme gerekmeyeceği anlamına gelmez.
Planlama bakımından en yararlı yaklaşım, daha dosya hazırlanırken sonraki aşamanın ihtiyaçlarını da düşünmektir. Pasaport süresi, aile üyelerinin belgeleri, önceki ABD seyahatleri ve olası göçmenlik sorunları son ana bırakılmamalıdır. Böylece mesleki açıdan güçlü bir dosyanın, ayrı bir kişisel uygunluk sorunuyla karıştırılması önlenir.
I-140 onayı neyi sağlamaz?
I-140 dilekçesinin verilmesi veya onaylanması tek başına ABD’de kalma hakkı, çalışma izni ya da seyahat belgesi sağlamaz. ABD’de geçici bir statüyle bulunan kişinin mevcut statüsü, çalışma yetkisi ve sonraki başvurulara uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Özellikle statü süresinin dolması veya izinsiz çalışma gibi konular, yalnızca NIW başvurusu yapılarak çözülmüş sayılmaz.[8]
Hızlandırılmış işlem de bu ayrımı değiştirmez. Premium processing, belirli koşullarla I-140 incelemesinde işlem yapılmasını hızlandırır; Green Card’ın belirli bir tarihte verileceğini garanti etmez. Vize numarası, konsolosluk randevusu ve diğer incelemeler ayrı aşamalardır.[9]
Eş ve çocuklar süreçten yararlanabilir mi?
Uygun eş ve kural olarak 21 yaşından küçük, evlenmemiş çocuklar, asıl başvuru sahibine bağlı olarak göçmenlik sürecine katılabilir. Ancak her aile üyesinin işlemleri, belgeleri ve kabul edilebilirlik koşulları ayrıca ele alınır. Çocuğun yaşının süreç içinde ilerlemesi, özel yaş koruma kurallarını gündeme getirebileceğinden erken değerlendirme önemlidir.[10]
Aile planlaması yapılırken yalnızca başvuru ücretine bakmak eksik kalır. Sağlık muayeneleri, vize işlemleri, taşınma tarihi ve okul takvimi gibi konular da hesaba katılmalıdır. Özellikle kesinleşmemiş bir onay beklentisine dayanarak işten ayrılmak veya geri alınamayacak masraflara girmek yerine aşamalı plan yapmak daha temkinlidir.
Sık sorulan sorular
EB-2 NIW bir Green Card çekilişi midir?
Hayır. Başvuru, kişinin nitelikleri ve sunduğu kanıtlar üzerinden incelenir. Bununla birlikte istihdama dayalı göçmenlikteki vize sayısı sınırlamaları ve aylık vize bülteni yine önem taşır. Başvurunun değerlendirilmesi ile vize numarasının kullanılabilir olması farklı konulardır.[11]
ABD’de şirket kurmak zorunlu mudur?
Hayır. Şirket, bazı girişimci başvurularında planın bir parçası olabilir; bütün NIW başvurularının ön şartı değildir. Şirket kurmak da kendi başına ulusal önemi veya kişinin çalışmayı ilerletebileceğini kanıtlamaz.[12]
İngilizce sınav sonucu gerekli midir?
EB-2 NIW için mevzuatta herkesin sunması gereken genel bir IELTS veya TOEFL puanı öngörülmez. Bununla birlikte mesleği icra etmek, lisans almak veya belirli bir kurumda çalışmak için ayrı dil koşulları bulunabilir. Göçmenlik koşulları ile işin fiilî gereklilikleri birbirine karıştırılmamalıdır.[13]
Başlamadan önce ne hazırlamalıyım?
Güncel özgeçmişiniz, eğitim bilgileriniz, önemli projeleriniz ve ABD’de yapmak istediğiniz işi anlatan kısa bir metin iyi bir başlangıç oluşturur. Bu metin bir satış sunumu değil, değerlendirme zemini olmalıdır: Hangi sorunu çözmek istediğinizi, bunu nasıl yapacağınızı ve elinizde hangi kanıtların bulunduğunu açıkça yazın.
İlk adımı doğru atın
EB-2 NIW değerlendirmesinde en yararlı başlangıç sorusu “Diplomam yeterli mi?” değil, “Mesleki birikimimle ABD’de hangi somut çalışmayı ilerletebilirim?” sorusudur. Özgeçmişiniz ile bu plan arasındaki ilişkiyi ortaya koyduktan sonra eğitim eşiğini, kanıtları ve sonraki göçmenlik aşamasını birlikte inceleyelim.
[2] U.S. Department of State, Employment-Based Immigrant Visas.
[4] USCIS, PA-2025-03 (15 Ocak 2025), s. 7–10 ve 20–22.
[5] Matter of Dhanasar, 26 I&N Dec. 884 (AAO 2016), s. 889–891.
[6] U.S. Department of State, Employment-Based Immigrant Visas; 8 CFR § 245.1.
[7] U.S. Department of State, Employment-Based Immigrant Visas.
[8] 8 CFR § 245.1; 8 CFR § 274a.12.
[10] U.S. Department of State, Employment-Based Immigrant Visas.
[11] U.S. Department of State, Employment-Based Immigrant Visas.
[12] USCIS, PA-2025-03 (15 Ocak 2025), s. 20–22.
Leave a Reply